Tahminler nasıl hesaplanıyor
Her sayı kodla, açıklanmış verilerden hesaplanır. Bir yapay zekâ ya da kişi tahmin uydurmaz; hesap her hisse sayfasında adım adım görünür.
Bugünkü paya göre
Bir şirket temettü ödedikten sonra bedelsiz sermaye artırımı ya da bölünme yaparsa pay sayısı artar. Eski temettüyü bugünle karşılaştırmak için o ödeme bugünkü paya bölünür: %100 bedelsizden önce ödenen 1 ₺, bugünkü pay için 0,50 ₺'dir. Yıllık tutarlar, tahminler ve grafikler bu şekilde gösterilir; ödemeler tablosunda o gün ödenen tutar da seçilebilir.
Verim
Bir ödemenin verimi, brüt hisse başı temettünün hak kullanım gününden önceki kapanış fiyatına oranıdır; bir yılın verimi o yılın ödemelerinin toplamıdır. Tahmini verim, gelecek yılın tahmini temettüsünün bugünkü fiyata oranıdır. Net tutarlar stopaj düşülerek (bireysel yatırımcı için şirketin bildirdiği oran, yoksa %15) gösterilir.
Tahminin beş adımı
- Ödeme düzeni. Son beş yılın kaçında ödediği, son üç yılda yılda kaç taksit ödediği ve her taksitin ayı (beş yılın ortanca ayı). Son beş yılın en az üçünde ödemeyen hisseye tahmin yapılmaz.
- Temettünün kaynağı olan kâr. Gelecek yılın temettüsü çoğunlukla bu yılın kârından dağıtılır. Bu yılın yıllık raporu açıklandıysa o kâr; değilse açıklanan çeyrekler ile geçen yılın kalan çeyrekleri (enflasyon muhasebesi uygulayan şirketlerde TÜFE ile bugünün parasına taşınarak); o da yoksa geçen yılın kârı. Geçen yılın kalan çeyrekleri, son iki altı aylık dönemin bir yıl öncesine göre ortalama büyümesiyle büyütülür; yarım yılın kârı çok oynadığından büyümenin dörtte biri hesaba katılır ve yarıya inme ile iki katı arasında tutulur. Hesaba ana ortaklığa düşen net kâr girer.
- Dağıtılabilir kâr. Türk Ticaret Kanunu'na göre şirket her yıl net kârının %5'ini, genel kanuni yedek akçe ödenmiş sermayenin beşte birine ulaşana dek ayırır; kalan, SPK kurallarına göre hazırlanan tablolardaki dağıtılabilir kârdır. Şirketin yasal kayıtlarındaki (vergi mevzuatına göre tutulan defterlerdeki) dağıtılabilir kâr bundan farklı olabilir ve dağıtılan temettü ikisinin küçüğünü aşamaz. Şirketin KAP'taki kâr dağıtım tablolarından geçmiş yıllarda yasal kayıtlardaki kârın SPK'ya göre kâra oranı bulunur; bu yılın yasal kayıtlardaki kârı bu oranla tahmin edilir ve küçük olan kullanılır. Şirketler geçmiş yıl kârlarından ve olağanüstü yedeklerinden de dağıtabildiği için gerçek temettü bu sınırın üstüne çıkabilir.
- Dağıtım oranı. Şirketin kâr dağıtım tablolarında dağıtılan temettünün dağıtılabilir kâra oranı en az iki yıl için biliniyorsa şirketin kendi oranı kullanılır; değilse bir yılın temettüsünün bir önceki yılın net kârına oranı. Son üç yılın ortancası alınır, en çok %100.
- Harman. Dağıtılabilir kâr (ya da net kâr) × oran hisse başına bölünür ve geçmiş temettüyle birleştirilir: %70 kâr, %30 geçmiş; holdinglerde %20 kâr, çünkü holdingin konsolide kârı dağıtabileceği tutarı pek göstermez. Geçmiş temettü, son üç yılın hisse başı temettüsünün ortancasının son yıllardaki büyümesiyle bir yıl ileri taşınmasıdır (son yılın altına inmez). Geçmiş yıllarda yapılan sınamada tahminler ödenenin biraz altında kaldığı için sonuç o sınamaya göre ayarlanır.
Aralık ve güven
Tahmin tek sayı değildir. Aralık, tahminin yaklaşık yarısından iki katına yakın bir genişliktedir; geçmiş yıllarda ödenenlerin yaklaşık yarısı bu aralığa düştü. Temettü tahmini kesin olamaz: sınamada tahminle ödenen arasındaki ortanca fark %40'ın üzerindeydi.
Güven yüksek, şirket son beş yılın hepsinde ödediyse, dağıtım oranı istikrarlıysa ve kâra dayanan tutarla geçmişe dayanan tutar birbirine yakınsa; bu tahminlerin yaklaşık üçte ikisi aralıkta kaldı. Orta, beş yılın en az dördünde ödediyse ve iki tutar çok ayrışmıyorsa; düşük, daha seyrek ödediyse ya da kâr ile geçmiş temettü çok farklı yerleri gösteriyorsa. Sonuçların tamamı Tahminler ne kadar tuttu? sayfasında.
Sınırlar
- Son raporlarda zarar görünen şirkete temettü beklenmez (holdingler dışında).
- Yasal kayıtlardaki kâr şirketin kâr dağıtım tablosu açıklanmadan bilinmez; tahmin geçmiş oranlara dayanır. Holdinglerde ve geçmiş yıl kârlarından dağıtan şirketlerde fark büyüktür.
- Bankalarda dağıtımı BDDK'nın sınırları da belirler.
- Yıl içinde dağıtılan kâr payı avansları o yılın ödemesi sayılır.
- Açıklanan temettü tahminin yerini alır; tahmin kalan taksitlere dağıtılır.
Buradaki hiçbir şey yatırım tavsiyesi değildir. Temettü kararını şirketin genel kurulu verir; tahmin bir hesaplamadır.
Veriler
Temettü ve sermaye artırımları İş Yatırım'dan, finansal tablolar KAP ve İş Yatırım'dan, kâr dağıtım tabloları şirketlerin KAP'taki kâr payı dağıtım bildirimlerinden, kapanış fiyatları Borsa İstanbul verisinden derlenir. Veriler her işlem günü güncellenir.